Vì sao mẹ bầu rất dễ viêm âm đạo, vì sao nhiều trường hợp không hề có triệu chứng, và vì sao ổ viêm để lâu lại liên quan tới doạ sinh non. Điều trị bằng thuốc đặt tại chỗ theo chỉ định.
ThS.BS.CKII Mai Thị Phương · 17 năm sản phụ khoa · Cập nhật 27/08/2026
Có một câu mà bác sĩ sản khoa nghe rất nhiều, và mỗi lần nghe là mỗi lần tiếc:
"Chị bị viêm lâu rồi nhưng sợ ảnh hưởng em bé nên không dám dùng thuốc, định đợi sinh xong mới trị."
Câu đó xuất phát từ tình thương. Nhưng nó dựa trên một giả định sai: rằng ổ viêm sẽ nằm yên đó chờ mẹ sinh xong.
Ổ viêm không nằm yên.
Khi có thai, nội tiết thai kỳ tăng rất mạnh, đặc biệt là estrogen. Bác sĩ Mai Phương gọi đây là tình trạng cường estrogen, và nó kéo theo hai thay đổi:
Cộng thêm: mẹ nghén, ăn uống kém, mệt mỏi, ho sổ mũi, sức đề kháng giảm. Càng dễ viêm hơn.
Thật ra khi mang thai, cơ thể mẹ cái gì cũng tăng: tăng tiết dịch vị nên hay cồn cào, hay đói; tăng co bóp đường tiểu nên hay mắc tiểu. Tăng tiết dịch âm đạo nằm chung trong nhóm thay đổi đó.
Đây là chỗ khiến nhiều mẹ chủ quan.
"Mọi người không phải chờ đến lúc huyết trắng ra ồ ạt, trắng xanh, hôi hay là ngứa mới là viêm đâu."
Nghĩa là mẹ không thể dựa vào cảm giác của mình để kết luận có viêm hay không. Nhiều trường hợp chỉ phát hiện được khi bác sĩ khám và nhìn thấy dịch.
Đó cũng chính là lý do khám thai lại đi kèm khám phụ khoa, chuyện này có bài riêng: Khám thai lần đầu vì sao lại khám phụ khoa.
Viêm ở dưới có thể lan lên trên. Đường đi của nó như sau:
Viêm âm đạo → viêm màng ối → ối vỡ non → doạ sinh non, doạ sảy thai.
Đây không phải chuỗi lý thuyết. Bác sĩ Mai Phương gặp trong thực tế những trường hợp mẹ bị viêm âm đạo rất nặng, tới khi có cơn gò và dấu hiệu sinh non, đau bụng nhiều mới đi khám, và phải viết giấy chuyển nhập viện ngay hôm đó. Lý do để nặng như vậy luôn giống nhau: sợ thuốc ảnh hưởng em bé nên không dám trị.
Cái giá của việc chờ đợi lớn hơn nhiều so với cái giá của việc điều trị.
Đây là phần giúp mẹ bớt sợ nhất.
Thuốc điều trị viêm âm đạo trong thai kỳ chủ yếu là thuốc đặt tại chỗ. Thuốc đặt không đi toàn thân, nên mẹ có thể yên tâm hơn nhiều so với hình dung về "uống thuốc khi mang thai".
Bác sĩ sẽ cân nhắc theo giai đoạn thai kỳ:
Đây là điểm khiến nhiều mẹ ngạc nhiên, và nó cho thấy vì sao phải khám chứ không tự đoán.
Khi khám, bác sĩ tìm đúng một thứ: dịch âm đạo đó có phải dịch viêm hay không. Kết quả có thể rơi vào ba nhóm:
| Tình huống | Hướng xử trí |
|---|---|
| Không có dịch viêm | Mẹ hoàn toàn yên tâm |
| Có dịch viêm nhưng không triệu chứng, lượng ít | Nhiều khi chưa cần đặt thuốc. Có thể dùng men lợi khuẩn để cân bằng lại môi trường |
| Có triệu chứng | Kết hợp men lợi khuẩn và thuốc đặt |
Ví dụ cụ thể bác sĩ Mai Phương nêu: xét nghiệm ra nấm 1 dấu cộng mà mẹ không có triệu chứng, bác không cho thuốc đặt, vì nhiều khi nấm chỉ cộng sinh ở đó.
Nhưng nếu không quan tâm tới vài con nấm đó, thì một thời gian sau, chỉ cần thêm một yếu tố thuận lợi là nó bùng lên thành viêm âm đạo do nấm.
(Men lợi khuẩn dùng theo chỉ định của bác sĩ, không tự mua.)
Phải khám trực tiếp mới biết có viêm hay không.
Không có cách nào biết được mẹ đang bị loại nào, mức độ nào, có cần thuốc hay chưa, nếu không nhìn thấy dịch. Tự mua thuốc đặt theo lời mách có thể dẫn tới hai kết cục đều không tốt: đặt thuốc khi chưa cần, hoặc đặt sai loại nên viêm vẫn còn nguyên mà mẹ tưởng đã trị rồi.
Tại Phòng khám Sản Phụ khoa Mai Phương, mẹ khám thai được khám phụ khoa trong cùng buổi khám mà không tính thêm công khám riêng. Mẹ đã khám một hai lần mà chưa được khám phụ khoa thì cứ chủ động báo với bác sĩ khám cho mình.
Phòng khám Sản Phụ khoa Mai Phương 174 Lê Văn Quới, Phường Bình Trị Đông, TP. Hồ Chí Minh
Hai cách đặt lịch:
Giờ mở cửa: Thứ Hai đến Chủ Nhật, 8:00-21:00. Mở cả Thứ Bảy và Chủ Nhật, mở tới 21 giờ, nên mẹ đi làm giờ hành chính vẫn khám được sau giờ tan sở.
Nội dung bài lấy từ buổi chia sẻ kiến thức cho mẹ bầu của Phòng khám Sản Phụ khoa Mai Phương, chủ đề "Dùng thuốc đúng cách trong thai kỳ", do ThS.BS.CKII Mai Thị Phương trực tiếp chia sẻ.
Những chỗ buổi chia sẻ không nêu rõ, hoặc con số cần bác sĩ duyệt lại trước khi phát ra công khai, bài để nguyên thành nhãn chờ xác nhận thay vì lấp bằng suy đoán.
Cố vấn và kiểm duyệt chuyên môn: ThS.BS.CKII Mai Thị Phương, bác sĩ sản phụ khoa, 17 năm kinh nghiệm, nguyên bác sĩ Bệnh viện Hùng Vương, Founder Phòng khám Sản Phụ khoa Mai Phương. Chứng chỉ hành nghề số 0016893/HCM-CCHN.
Biên tập: Đội ngũ nội dung Phòng khám Sản Phụ khoa Mai Phương. Xuất bản: 27/08/2026. Cập nhật: 27/08/2026.
Miễn trừ trách nhiệm: Nội dung bài viết mang tính cung cấp thông tin, không thay thế cho việc thăm khám, chẩn đoán và chỉ định của bác sĩ. Mẹ không tự ý dùng thuốc, tăng liều, giảm liều hay ngưng thuốc khi chưa có ý kiến của bác sĩ đang theo dõi thai kỳ. Có dấu hiệu bất thường, mẹ liên hệ cơ sở y tế gần nhất.
Căn cứ: Điều 9 khoản 1 và khoản 2 Nghị định 342/2025, nội dung quảng cáo dịch vụ khám bệnh chữa bệnh phải có tên, địa chỉ, số giấy phép hoạt động, thời gian hoạt động của cơ sở, và phạm vi hoạt động chuyên môn đã được phê duyệt. Nguồn:
IPS/LUẬT KINH DOANH/wiki/khai-niem/quang-cao-nganh-hang-nhay-cam.md
Khi có thai, nội tiết thai kỳ tăng mạnh, đặc biệt là estrogen, làm tăng chất glycogen trong âm đạo và tăng tiết dịch. Môi trường trở nên giàu dinh dưỡng, rất thuận lợi cho vi khuẩn và nấm phát triển. Cộng thêm mẹ nghén, ăn uống kém, sức đề kháng giảm nên càng dễ viêm.
Viêm ở dưới có thể lan lên trên theo chuỗi: viêm âm đạo, viêm màng ối, ối vỡ non, dẫn tới doạ sinh non và doạ sảy thai. Vì vậy không nên để kéo dài với ý định đợi sinh xong mới trị.
Không đúng. Viêm âm đạo trong thai kỳ nhiều khi không có triệu chứng gì. Mẹ không cần chờ tới lúc huyết trắng ra ồ ạt, trắng xanh, hôi hay ngứa mới là viêm. Chỉ khi khám mới biết dịch đó có phải dịch viêm hay không.
Chủ yếu là thuốc đặt tại chỗ, không đi toàn thân nên mẹ có thể yên tâm hơn. Ba tháng đầu thường đặt loại sát khuẩn nhẹ trước, không đỡ mới dùng kháng sinh hoặc kháng nấm, và hai nhóm này vẫn dùng được trong ba tháng đầu khi cần. Tuyệt đối không tự mua thuốc về đặt, phải khám trực tiếp mới biết có viêm hay không.
