Tầm soát tiền sản giật quý 1 có nên làm không? Bác sĩ sản phụ khoa khẳng định nên làm. Bài giải thích bốn yếu tố dùng để tính nguy cơ, và điều gì xảy ra sau khi có kết quả.
ThS.BS.CKII Mai Thị Phương · 17 năm sản phụ khoa · Cập nhật 27/08/2026
Trong danh sách các mục ở mốc 11 tới 13 tuần, có một dòng mà nhiều mẹ phân vân nhất, vì nó là khoản phát sinh và vì cái tên nghe đáng sợ: tầm soát tiền sản giật.
Bác sĩ Mai Phương trả lời câu này không vòng vo:
"Có nhiều mẹ hay hỏi bác Phương là em có nên làm tiền sản giật không. Nếu hỏi bác Phương thì bác Phương khẳng định luôn: nên làm."
Bài này giải thích vì sao.
Tiền sản giật là tình trạng mẹ bị tăng huyết áp trong thai kỳ.
Nếu không kiểm soát tốt, nó có thể chuyển thành tăng huyết áp ác tính và gây co giật trong lúc mang thai, tức sản giật.
Cái tên "tiền sản giật" mô tả đúng vị trí của nó trên trục thời gian: đây là giai đoạn tăng huyết áp chưa thành sản giật. Nó đang chuẩn bị.
Và đó chính là lý do việc tầm soát có ý nghĩa. Vì khi biết trước, mình có thể can thiệp vào quãng "đang chuẩn bị" đó.
Về các dấu hiệu cần cảnh giác trong suốt thai kỳ, mẹ đọc bài Tiền sản giật: 6 dấu hiệu không được để qua đêm.
Đây không phải một xét nghiệm đơn lẻ, mà là bốn thứ kết hợp để tính ra nguy cơ:
| Yếu tố | Lấy từ đâu |
|---|---|
| Chỉ số Doppler động mạch tử cung | Siêu âm, làm chung trong buổi siêu âm hình thái lần 1 |
| Tuổi mẹ | Hồ sơ |
| Độ mờ da gáy | Cũng từ buổi siêu âm đó |
| Xét nghiệm sinh hoá máu (PlGF) | Lấy máu mẹ |
Điểm tiện lợi: ba trong bốn yếu tố nằm sẵn trong buổi khám mốc 11 tới 13 tuần mà mẹ vốn đã phải đi. Mẹ không phải sắp xếp thêm một ngày riêng.
Và mẹ không cần hiểu công thức:
"Có người đã tính cho mình cái đó rồi, mình chỉ cần áp dụng thôi."
Mẹ theo dõi thai như bình thường, khám đúng lịch. Không phải làm gì thêm.
Mẹ được bác sĩ chỉ định dùng aspirin để dự phòng.
Có ba điều cần nói rõ về việc dùng aspirin ở đây, vì đây là chỗ dễ hiểu nhầm nhất:
Một. Uống thuốc này không có nghĩa là chắc chắn không bị. Nhưng nguy cơ thấp hơn, và kể cả nếu có tăng huyết áp hay biến chứng thì mức độ nặng cũng giảm. Điều này đã có nghiên cứu.
Hai. Đây là thuốc kê đơn theo chỉ định bác sĩ. Mẹ tuyệt đối không tự mua uống, và cũng không tự ngưng giữa chừng.
Ba. Đừng nhầm với việc tự mua aspirin về uống giảm đau. Nhóm giảm đau kháng viêm, trong đó có aspirin liều thường, nằm trong danh sách cần tránh trong thai kỳ, đặc biệt từ tuần 20 trở đi. Aspirin liều thấp do bác sĩ kê để dự phòng tiền sản giật là chuyện hoàn toàn khác. Phân biệt này được nói kỹ ở bài Bà bầu uống thuốc được không.
Bác sĩ Mai Phương cho biết hướng thay thế là tăng liều canxi và bổ sung vitamin D3, kèm điều chỉnh chế độ ăn theo hướng giảm mặn. Bác lưu ý rằng chế độ ăn không quan trọng bằng canxi và vitamin D trong tình huống này.
Toàn bộ phần này vẫn theo chỉ định của bác sĩ, không phải việc mẹ tự làm.
Xét nghiệm này cần từ khoảng 11 tuần 3 ngày trở lên.
Nghĩa là mẹ đi siêu âm lúc 11 tuần 0 ngày thì siêu âm xong vẫn phải hẹn quay lại để làm phần tầm soát. Nên bác sĩ Mai Phương khuyên đặt lịch từ 11 tuần 3 tới 4 ngày trở đi, để làm gọn mọi thứ trong một buổi.
Tầm soát tiền sản giật làm chung buổi với siêu âm hình thái lần 1 và xét nghiệm máu mẹ tổng quát. Mẹ đặt lịch trước để được xếp đủ các mục trong cùng một lần đi.
Phòng khám Sản Phụ khoa Mai Phương 174 Lê Văn Quới, Phường Bình Trị Đông, TP. Hồ Chí Minh
Hai cách đặt lịch:
Giờ mở cửa: Thứ Hai đến Chủ Nhật, 8:00-21:00. Mở cả Thứ Bảy và Chủ Nhật, mở tới 21 giờ, nên mẹ đi làm giờ hành chính vẫn khám được sau giờ tan sở.
Nội dung bài lấy từ buổi chia sẻ kiến thức cho mẹ bầu của Phòng khám Sản Phụ khoa Mai Phương, chủ đề "Lộ trình khám thai: ba tháng đầu", do ThS.BS.CKII Mai Thị Phương trực tiếp chia sẻ ngày 26/08/2026.
Những chỗ buổi chia sẻ không nêu rõ, hoặc con số cần bác sĩ duyệt lại trước khi phát ra công khai, bài để nguyên thành nhãn chờ xác nhận thay vì lấp bằng suy đoán.
Cố vấn và kiểm duyệt chuyên môn: ThS.BS.CKII Mai Thị Phương, bác sĩ sản phụ khoa, 17 năm kinh nghiệm, nguyên bác sĩ Bệnh viện Hùng Vương, Founder Phòng khám Sản Phụ khoa Mai Phương. Chứng chỉ hành nghề số 0016893/HCM-CCHN.
Biên tập: Đội ngũ nội dung Phòng khám Sản Phụ khoa Mai Phương. Xuất bản: 27/08/2026. Cập nhật: 27/08/2026.
Miễn trừ trách nhiệm: Nội dung bài viết mang tính cung cấp thông tin, không thay thế cho việc thăm khám, chẩn đoán và chỉ định của bác sĩ. Mẹ không tự ý dùng thuốc, tăng liều, giảm liều hay ngưng thuốc khi chưa có ý kiến của bác sĩ đang theo dõi thai kỳ. Có dấu hiệu bất thường, mẹ liên hệ cơ sở y tế gần nhất.
Căn cứ: Điều 9 khoản 1 và khoản 2 Nghị định 342/2025, nội dung quảng cáo dịch vụ khám bệnh chữa bệnh phải có tên, địa chỉ, số giấy phép hoạt động, thời gian hoạt động của cơ sở, và phạm vi hoạt động chuyên môn đã được phê duyệt. Nguồn:
IPS/LUẬT KINH DOANH/wiki/khai-niem/quang-cao-nganh-hang-nhay-cam.md
Bác sĩ Mai Phương khẳng định là nên làm. Tiền sản giật là tình trạng mẹ tăng huyết áp trong thai kỳ, nếu không kiểm soát tốt có thể chuyển thành tăng huyết áp ác tính và gây co giật. Biết trước thì có thể can thiệp sớm.
Kết hợp bốn yếu tố để tính ra nguy cơ: chỉ số Doppler động mạch tử cung, tuổi mẹ, độ mờ da gáy, và xét nghiệm sinh hoá máu PlGF. Ba trong bốn yếu tố nằm sẵn trong buổi khám mốc 11 tới 13 tuần nên mẹ không phải đi thêm ngày riêng.
Mẹ được bác sĩ chỉ định dùng aspirin liều thấp để dự phòng. Uống thuốc này không có nghĩa là chắc chắn không bị, nhưng nguy cơ thấp hơn và nếu có biến chứng thì mức độ nặng cũng giảm. Đây là thuốc kê đơn, mẹ không tự mua uống và cũng không tự ngưng.
Không. Aspirin liều thấp do bác sĩ chủ động kê để dự phòng tiền sản giật khác hoàn toàn với aspirin liều thường mua về uống giảm đau. Nhóm giảm đau kháng viêm nằm trong danh sách cần tránh trong thai kỳ, đặc biệt từ tuần 20 trở đi.
