Lỡ uống thuốc lúc chưa biết có bầu thì con có sao không? Bác sĩ sản phụ khoa giải thích vì sao phần lớn thuốc không gây dị tật, và ba con số mẹ phải mang theo khi đi khám.
ThS.BS.CKII Mai Thị Phương · 17 năm sản phụ khoa · Cập nhật 27/08/2026
Hai vạch.
Và ngay sau giây vui mừng đó là một ký ức ập tới: hai tuần trước mẹ bị cảm, mệt lử, ra tiệm mua thuốc uống ba ngày liền. Lúc ấy mẹ tưởng mình chỉ đang cảm cúm bình thường.
Bây giờ thì mẹ ngồi đó, tay vẫn cầm que thử, và trong đầu chỉ còn một câu: mình đã làm gì với con rồi.
Đây là câu hỏi bác sĩ Mai Phương nhận được nhiều nhất trong suốt buổi chia sẻ về dùng thuốc. Nhiều tới mức có mẹ vì lo quá mà đã nghĩ tới chuyện không giữ thai, trong khi chưa ai khám cho mẹ một lần nào.
Nên bài này bắt đầu bằng câu quan trọng nhất:
Lỡ uống thuốc không đồng nghĩa với việc phải bỏ con.
Ở giai đoạn thai còn rất nhỏ, nếu thai bị tác động nặng thì thường sẽ tự ngừng phát triển.
Nghe thì lạnh, nhưng nó chứa một tin tốt cho mẹ: nếu sau đó mẹ đi khám mà em bé vẫn đang phát triển bình thường, thì bản thân điều đó đã là một dấu hiệu đáng yên tâm.
Chỉ một số ít nhóm được xác định là gây dị tật, chủ yếu là nhóm trị mụn đường uống có dẫn xuất vitamin A (retinoid, isotretinoin). Danh sách các nhóm cần tránh, mẹ xem ở bài Bà bầu uống thuốc được không.
Số còn lại có thể gây những thay đổi nhất định, chứ không phải cứ uống là dị tật.
Thai kỳ được tính từ ngày đầu kỳ kinh cuối, nên trong hai đến ba tuần đầu tiên của "tuổi thai", phôi thai chưa hình thành.
Ví dụ mẹ đang mang thai 5 tuần, mà thuốc thì uống từ ba tuần trước đó. Đối chiếu lại thì thời điểm uống thuốc rơi vào lúc phôi thai chưa hình thành, tức là không liên quan.
Chính vì cái mốc này mà việc bác sĩ cần không phải là mẹ nhớ "hình như tháng trước", mà là ba con số cụ thể ở mục dưới.
1. Chụp hình vỏ thuốc lưu vào điện thoại. Kể cả khi mẹ đã bỏ vỏ đi, còn tấm hình là còn tên hoạt chất. Không có tên thuốc thì bác sĩ giỏi tới đâu cũng không trả lời được câu hỏi của mẹ.
2. Ghi lại ngày mình uống thuốc. Uống ngày nào, uống mấy ngày. Không nhớ chính xác thì ghi khoảng, ví dụ "khoảng mùng 5 tới mùng 8".
3. Nhớ ngày đầu của kỳ kinh cuối cùng. Đây là con số cho phép bác sĩ tính ra tuổi thai tại thời điểm mẹ uống thuốc.
Có ba con số này, bác sĩ mới đối chiếu được thời điểm uống thuốc có rơi vào giai đoạn hình thành thai hay không. Thiếu chúng, mọi câu trả lời đều là đoán.
"Khi mình chưa rõ vấn đề gì thì mình không quyết định gì hết."
Đi khám, hỏi cho ra kết luận rồi mới quyết định. Đừng quyết định trong lúc đang hoảng loạn, và cũng đừng để một bình luận trong hội nhóm quyết định thay mẹ.
Đây là tình huống riêng, và câu trả lời rất rõ ràng:
Thuốc tránh thai, kể cả thuốc tránh thai khẩn cấp, không gây dị tật cho thai và không làm tăng nguy cơ cho em bé.
Bác sĩ Mai Phương nói vui: em bé này rất có duyên với mẹ. Việc mẹ cần làm là khám thai định kỳ đúng các mốc, không phải ngồi tự trách mình.
Đây là chỗ nhiều mẹ hiểu ngược. Có mẹ đi khám một lần, nghe bác sĩ nói không sao, rồi yên tâm luôn tới lúc sinh. Có mẹ ngược lại, cứ bám vào viên thuốc đó mà lo suốt chín tháng.
Cả hai đều lệch. Một viên thuốc không kết luận được cả thai kỳ, và cũng không xoá được lịch khám. Hai mốc khảo sát dị tật vẫn phải đi đủ:
| Mốc | Làm gì |
|---|---|
| 11 tuần đến 13 tuần 6 ngày | Siêu âm hình thái học lần 1, kèm xét nghiệm sàng lọc dị tật |
| 20 đến 24 tuần | Siêu âm hình thái học lần 2, khi con đã phát triển khá đầy đủ |
Chi tiết mốc đầu tiên, mẹ đọc Đo độ mờ da gáy: làm NIPT rồi có cần siêu âm nữa không.
Mẹ không cần chờ tới mốc khám thai kế tiếp mới được hỏi. Chụp hình vỏ thuốc gửi trước, hoặc mang theo khi tới khám.
Phòng khám Sản Phụ khoa Mai Phương 174 Lê Văn Quới, Phường Bình Trị Đông, TP. Hồ Chí Minh
Hai cách đặt lịch:
Giờ mở cửa: Thứ Hai đến Chủ Nhật, 8:00-21:00. Mở cả Thứ Bảy và Chủ Nhật, mở tới 21 giờ, nên mẹ đi làm giờ hành chính vẫn khám được sau giờ tan sở.
Nội dung bài lấy từ buổi chia sẻ kiến thức cho mẹ bầu của Phòng khám Sản Phụ khoa Mai Phương, chủ đề "Dùng thuốc đúng cách trong thai kỳ", do ThS.BS.CKII Mai Thị Phương trực tiếp chia sẻ.
Những chỗ buổi chia sẻ không nêu rõ, hoặc con số cần bác sĩ duyệt lại trước khi phát ra công khai, bài để nguyên thành nhãn chờ xác nhận thay vì lấp bằng suy đoán.
Cố vấn và kiểm duyệt chuyên môn: ThS.BS.CKII Mai Thị Phương, bác sĩ sản phụ khoa, 17 năm kinh nghiệm, nguyên bác sĩ Bệnh viện Hùng Vương, Founder Phòng khám Sản Phụ khoa Mai Phương. Chứng chỉ hành nghề số 0016893/HCM-CCHN.
Biên tập: Đội ngũ nội dung Phòng khám Sản Phụ khoa Mai Phương. Xuất bản: 27/08/2026. Cập nhật: 27/08/2026.
Miễn trừ trách nhiệm: Nội dung bài viết mang tính cung cấp thông tin, không thay thế cho việc thăm khám, chẩn đoán và chỉ định của bác sĩ. Mẹ không tự ý dùng thuốc, tăng liều, giảm liều hay ngưng thuốc khi chưa có ý kiến của bác sĩ đang theo dõi thai kỳ. Có dấu hiệu bất thường, mẹ liên hệ cơ sở y tế gần nhất.
Căn cứ: Điều 9 khoản 1 và khoản 2 Nghị định 342/2025, nội dung quảng cáo dịch vụ khám bệnh chữa bệnh phải có tên, địa chỉ, số giấy phép hoạt động, thời gian hoạt động của cơ sở, và phạm vi hoạt động chuyên môn đã được phê duyệt. Nguồn:
IPS/LUẬT KINH DOANH/wiki/khai-niem/quang-cao-nganh-hang-nhay-cam.md
Phần lớn thuốc không gây dị tật. Chỉ một số ít nhóm được xác định là gây dị tật, chủ yếu là nhóm trị mụn đường uống có dẫn xuất vitamin A. Lỡ uống thuốc không đồng nghĩa với việc phải bỏ con. Việc cần làm là đi khám để được đối chiếu, không phải tự quyết định trong lúc hoảng loạn.
Có ba việc cần làm ngay: chụp hình vỏ thuốc lưu vào điện thoại, ghi lại ngày mình uống thuốc, và nhớ ngày đầu của kỳ kinh cuối cùng. Có ba con số này, bác sĩ mới đối chiếu được thời điểm uống thuốc có rơi vào giai đoạn hình thành thai hay không.
Thuốc tránh thai, kể cả thuốc tránh thai khẩn cấp, không gây dị tật cho thai và không làm tăng nguy cơ cho em bé. Việc mẹ cần làm là khám thai định kỳ đúng các mốc.
Thai kỳ được tính từ ngày đầu kỳ kinh cuối, nên trong hai tới ba tuần đầu tiên của tuổi thai, phôi thai chưa hình thành. Nếu thời điểm uống thuốc rơi vào giai đoạn đó thì không liên quan. Đây chính là lý do bác sĩ cần biết ngày kinh cuối và ngày uống thuốc để đối chiếu.
