Có thai khi đang điều trị bệnh mạn tính thì phải làm gì? Vì sao tự ngưng thuốc nguy hiểm hơn uống tiếp, cơn bão giáp là gì, và câu cần nói với bác sĩ ngay lần khám đầu.
ThS.BS.CKII Mai Thị Phương · 17 năm sản phụ khoa · Cập nhật 27/08/2026
Có một hành động mà rất nhiều mẹ làm ngay trong ngày biết mình có thai, làm với tất cả tình thương, và không nói với ai:
Cất hết thuốc đang uống vào ngăn kéo.
Thuốc tuyến giáp uống mấy năm nay. Thuốc huyết áp bác sĩ nội khoa kê. Thuốc tiểu đường. Mẹ nghĩ đơn giản: thuốc thì hại con, mình chịu khó nhịn chín tháng.
Đây là phần bác sĩ Mai Phương nhấn mạnh nhất trong cả buổi chia sẻ về dùng thuốc. Vì quy luật vàng có hai vế, và vế thứ hai bị bỏ quên nhiều hơn hẳn:
Không tự ý uống thuốc. Và cũng không tự ý ngưng thuốc.
Với bệnh mạn tính, viên thuốc mỗi ngày không phải để mẹ dễ chịu hơn. Nó đang giữ một chỉ số trong ngưỡng an toàn. Bỏ thuốc là bỏ luôn cái ngưỡng đó, và cơ thể không báo trước.
Bác sĩ Mai Phương nêu một tình huống cụ thể để mẹ hình dung được mức độ:
Mẹ bị cường giáp mà tự ngưng thuốc có thể rơi vào cơn bão giáp, một tình trạng nhiễm độc giáp nặng. Đây là tình huống rất nguy hiểm cho cả mẹ và con, không phải chuyện mệt vài hôm rồi qua.
Đúng là có những thuốc không dùng được trong thai kỳ, ví dụ một số thuốc huyết áp.
Nhưng cách xử lý không phải là ngưng. Cách xử lý là:
Gặp bác sĩ để đổi sang loại phù hợp cho thai kỳ.
Nghĩa là mẹ vẫn được điều trị, chỉ khác thuốc. Khoảng trống nguy hiểm nằm ở quãng giữa: quãng mẹ đã tự bỏ mà chưa ai biết để đổi cho mẹ.
1. Giữ nguyên thuốc đang uống cho tới khi gặp được bác sĩ. Đừng tự giảm liều, đừng uống cách ngày, đừng bẻ đôi viên. Những cách "uống ít lại cho an toàn" đều tạo ra một liều không ai tính được.
2. Nói ngay trong lần khám thai đầu tiên. Câu cần nói, mẹ chép nguyên cũng được:
"Em đang điều trị bệnh này, đang uống thuốc này, mỗi ngày mấy viên, từ bao lâu nay. Em mới biết mình có thai."
3. Gom cả hai đầu mối lại với nhau. Bác sĩ sản khoa và bác sĩ đang điều trị bệnh nền của mẹ cần biết về nhau. Mẹ mang toa của bên này cho bên kia xem, đừng để hai bên kê song song mà không ai biết bên còn lại kê gì.
Túi thuốc mang theo quan trọng hơn mẹ nghĩ. Rất nhiều mẹ đang uống cùng lúc nhiều loại từ nhiều nguồn, và chỉ khi bày hết ra bàn thì mới thấy có thứ trùng nhau, có thứ kỵ nhau.
Đừng tự trách, và cũng đừng giấu.
Việc cần làm chỉ là nói một câu ở lần khám gần nhất: em đã tự ngưng thuốc từ ngày nào. Bác sĩ cần con số đó để biết mẹ đã ở ngoài ngưỡng an toàn bao lâu, chứ không phải để trách mẹ.
Điều tệ nhất không phải là đã ngưng. Điều tệ nhất là ngưng rồi im lặng, để mọi tính toán tiếp theo dựa trên một điều không có thật.
Bài này nói về việc đừng tự bỏ thuốc điều trị. Nhưng có một nhóm ngược lại, phải ngưng ngay khi biết có thai:
Thuốc trị mụn đường uống có dẫn xuất vitamin A (nhóm retinoid, isotretinoin). Nhóm này gây dị tật thai rất nặng. Đang uống mà phát hiện có thai thì ngưng ngay và đi tư vấn tiền sản.
Sự khác nhau giữa hai tình huống chính là lý do bài đầu tiên trong cụm này nói: không thuốc nào tuyệt đối an toàn, cũng không thuốc nào tuyệt đối cấm. Quyết định nằm ở từng hoạt chất và từng giai đoạn, không nằm ở cảm giác lo lắng.
Mẹ đang điều trị bệnh nền mà mới biết có thai, đây là việc nên làm trong tuần này chứ không nên chờ tới mốc khám thai kế tiếp.
Phòng khám Sản Phụ khoa Mai Phương 174 Lê Văn Quới, Phường Bình Trị Đông, TP. Hồ Chí Minh
Hai cách đặt lịch:
Giờ mở cửa: Thứ Hai đến Chủ Nhật, 8:00-21:00. Mở cả Thứ Bảy và Chủ Nhật, mở tới 21 giờ, nên mẹ đi làm giờ hành chính vẫn khám được sau giờ tan sở.
Nội dung bài lấy từ buổi chia sẻ kiến thức cho mẹ bầu của Phòng khám Sản Phụ khoa Mai Phương, chủ đề "Dùng thuốc đúng cách trong thai kỳ", do ThS.BS.CKII Mai Thị Phương trực tiếp chia sẻ.
Những chỗ buổi chia sẻ không nêu rõ, hoặc con số cần bác sĩ duyệt lại trước khi phát ra công khai, bài để nguyên thành nhãn chờ xác nhận thay vì lấp bằng suy đoán.
Cố vấn và kiểm duyệt chuyên môn: ThS.BS.CKII Mai Thị Phương, bác sĩ sản phụ khoa, 17 năm kinh nghiệm, nguyên bác sĩ Bệnh viện Hùng Vương, Founder Phòng khám Sản Phụ khoa Mai Phương. Chứng chỉ hành nghề số 0016893/HCM-CCHN.
Biên tập: Đội ngũ nội dung Phòng khám Sản Phụ khoa Mai Phương. Xuất bản: 27/08/2026. Cập nhật: 27/08/2026.
Miễn trừ trách nhiệm: Nội dung bài viết mang tính cung cấp thông tin, không thay thế cho việc thăm khám, chẩn đoán và chỉ định của bác sĩ. Mẹ không tự ý dùng thuốc, tăng liều, giảm liều hay ngưng thuốc khi chưa có ý kiến của bác sĩ đang theo dõi thai kỳ. Có dấu hiệu bất thường, mẹ liên hệ cơ sở y tế gần nhất.
Căn cứ: Điều 9 khoản 1 và khoản 2 Nghị định 342/2025, nội dung quảng cáo dịch vụ khám bệnh chữa bệnh phải có tên, địa chỉ, số giấy phép hoạt động, thời gian hoạt động của cơ sở, và phạm vi hoạt động chuyên môn đã được phê duyệt. Nguồn:
IPS/LUẬT KINH DOANH/wiki/khai-niem/quang-cao-nganh-hang-nhay-cam.md
Giữ nguyên thuốc đang uống cho tới khi gặp được bác sĩ, và nói ngay trong lần khám thai đầu tiên về bệnh đang điều trị cùng thuốc đang dùng. Cách xử lý đúng không phải là ngưng thuốc, mà là gặp bác sĩ để đổi sang loại phù hợp cho thai kỳ.
Có. Với bệnh mạn tính, viên thuốc mỗi ngày đang giữ một chỉ số trong ngưỡng an toàn. Ví dụ mẹ bị cường giáp mà tự ngưng thuốc có thể rơi vào cơn bão giáp, một tình trạng nhiễm độc giáp nặng, rất nguy hiểm cho cả mẹ và con.
Đừng giấu. Việc cần làm là nói với bác sĩ ở lần khám gần nhất rằng mình đã tự ngưng thuốc từ ngày nào. Bác sĩ cần con số đó để biết mẹ đã ở ngoài ngưỡng an toàn bao lâu.
Có. Thuốc trị mụn đường uống có dẫn xuất vitamin A, tức nhóm retinoid và isotretinoin, gây dị tật thai rất nặng. Đang uống mà phát hiện có thai thì ngưng ngay và đi tư vấn tiền sản.
