Acid folic chính là vitamin B9, dùng để phòng dị tật ống thần kinh. Bài giải thích folate 5-MTHF khác gì, ai cần dạng đã hoạt hoá, và cách phát hiện mình đang uống dư mà không biết.
ThS.BS.CKII Mai Thị Phương · 17 năm sản phụ khoa · Cập nhật 27/08/2026
Trong buổi chia sẻ của phòng khám, một mẹ đặt câu hỏi mà cả nhóm im lặng nghe câu trả lời:
"Em uống 1 viên tổng hợp có 400 mcg acid folic, đồng thời uống 2 viên magie mỗi ngày mà mỗi viên cũng có 400 mcg. Vậy có sao không ạ?"
Câu trả lời của bác sĩ Mai Phương: như vậy là bị dư.
Điều đáng chú ý không phải là mẹ đó uống sai. Điều đáng chú ý là mẹ đó đã đọc nhãn hộp, đã cộng con số lại, và đã hỏi. Rất nhiều mẹ khác đang ở đúng tình huống đó mà không biết, vì chưa ai bảo họ lật hộp magie lên đọc.
Acid folic chính là vitamin B9.
Tác dụng chính: phòng dị tật ống thần kinh cho em bé, tức những dị tật ở phần ống sống, ví dụ hở đốt sống.
Điều làm nó khác mọi vi chất khác là thời điểm. Ống thần kinh của em bé hình thành rất sớm, sớm hơn thời điểm phần lớn phụ nữ biết mình có thai. Nên khuyến nghị là uống trước khi mang thai ít nhất 1 tới 3 tháng.
Nói cách khác: đây là loại vitamin mà uống lúc biết mình có bầu thì đã trễ mất một quãng. Đó cũng là một trong những lý do bác sĩ khuyên các bạn trẻ đi khám chuẩn bị mang thai, chứ không đợi có thai rồi mới đi.
Đây là chỗ bài này phải thành thật với mẹ, thay vì đưa một con số cho gọn.
| Nguồn | Liều nêu ra |
|---|---|
| Buổi chia sẻ của bác sĩ Mai Phương, tháng 8/2026 | 400 mcg mỗi ngày cho trường hợp thông thường |
| Bài giảng tiền sản mà các bài trước của phòng khám bám theo | 800 tới 1000 mcg mỗi ngày |
Hai con số này chênh nhau, và bài không im lặng chọn một bên rồi viết như thể bên kia không tồn tại.
Điều cả hai nguồn thống nhất với nhau:
Và một câu phải nói rõ: con số nào trong bài cũng là khoảng khuyến nghị chung, không phải đơn thuốc của riêng mẹ. Liều của mẹ do bác sĩ đang theo dõi thai kỳ quyết định sau khi biết mẹ đang uống những gì và kết quả xét nghiệm ra sao. Mẹ không tự tăng liều, không tự giảm liều, không tự ngưng khi chưa hỏi.
Một lưu ý nhỏ về đơn vị, vì mỗi hộp ghi một kiểu: mcg (microgam) và mg (miligam) lệch nhau một nghìn lần. 400 mcg cũng chính là 0,4 mg. Mẹ nhìn nhầm đơn vị là lệch cả nghìn lần liều.
Đây là phần ngày càng nhiều mẹ hỏi, vì trên thị trường xuất hiện nhiều sản phẩm ghi chữ folate thay vì acid folic.
Khác biệt nằm ở một bước chuyển hoá trong cơ thể.
Acid folic khi vào cơ thể cần được hoạt hoá thì mới dùng được. Nhưng một số mẹ thiếu men chuyển hoá acid folic, nghĩa là cơ thể không hoạt hoá được dạng thường. Với những mẹ này, acid folic uống vào không phát huy được như mong đợi.
Những mẹ đó cần dạng folate đã hoạt hoá sẵn, gọi là 5-MTHF.
Còn dùng cả hai cùng lúc thì sao? Bác sĩ Mai Phương cho biết trong một hội nghị gần đây, các chuyên gia nêu rằng có thể dùng cả hai thành phần này, chúng bổ sung cho nhau.
"Uống nhiều loại cho chắc, thừa còn hơn thiếu" là câu nghe rất hợp lý, và câu trả lời là: không.
Dư cũng có hại. Và cơ chế khiến mẹ dư mà không biết rất đơn giản:
Acid folic không chỉ nằm trong viên acid folic. Nó nằm rải rác trong nhiều sản phẩm khác mà mẹ không ngờ tới:
Mẹ uống ba thứ, mỗi thứ một ít, và không ai cộng chúng lại thành một con số. Đó chính xác là tình huống của mẹ đặt câu hỏi ở đầu bài: 400 cộng 400 cộng 400.
Hướng xử lý bác sĩ đưa ra cho trường hợp đó: giảm viên magie xuống 1 viên mỗi ngày, khi đó cộng với viên tổng hợp là vừa đủ. Hoặc đổi sang loại magie đơn chất, tức loại không kèm acid folic.
Bước 5 quan trọng ngang bốn bước trên. Vì con số tổng chỉ có ý nghĩa khi đặt cạnh xét nghiệm và tình trạng cụ thể của mẹ.
Trong buổi chia sẻ, bác sĩ Mai Phương cho biết sẽ nhắn để các bạn nhân viên phòng khám thống nhất cách dặn liều, vì hiện mỗi nơi dặn một kiểu khiến mẹ bối rối.
Nên mẹ nào đang uống nhiều loại cùng lúc, cứ nhắn để được rà lại. Đây là việc phòng khám chủ động mời mẹ làm, không phải mẹ làm phiền.
Mẹ đang uống từ ba loại trở lên, hoặc có uống viên magie kèm viên tổng hợp, thì đây là việc nên làm ngay tuần này.
Phòng khám Sản Phụ khoa Mai Phương 174 Lê Văn Quới, Phường Bình Trị Đông, TP. Hồ Chí Minh
Hai cách đặt lịch:
Giờ mở cửa: Thứ Hai đến Chủ Nhật, 8:00-21:00. Mở cả Thứ Bảy và Chủ Nhật, mở tới 21 giờ, nên mẹ đi làm giờ hành chính vẫn khám được sau giờ tan sở.
Nội dung bài lấy từ buổi chia sẻ kiến thức cho mẹ bầu của Phòng khám Sản Phụ khoa Mai Phương, chủ đề "Dùng thuốc đúng cách trong thai kỳ", do ThS.BS.CKII Mai Thị Phương trực tiếp chia sẻ.
Những chỗ buổi chia sẻ không nêu rõ, hoặc con số cần bác sĩ duyệt lại trước khi phát ra công khai, bài để nguyên thành nhãn chờ xác nhận thay vì lấp bằng suy đoán.
Cố vấn và kiểm duyệt chuyên môn: ThS.BS.CKII Mai Thị Phương, bác sĩ sản phụ khoa, 17 năm kinh nghiệm, nguyên bác sĩ Bệnh viện Hùng Vương, Founder Phòng khám Sản Phụ khoa Mai Phương. Chứng chỉ hành nghề số 0016893/HCM-CCHN.
Biên tập: Đội ngũ nội dung Phòng khám Sản Phụ khoa Mai Phương. Xuất bản: 27/08/2026. Cập nhật: 27/08/2026.
Miễn trừ trách nhiệm: Nội dung bài viết mang tính cung cấp thông tin, không thay thế cho việc thăm khám, chẩn đoán và chỉ định của bác sĩ. Mẹ không tự ý dùng thuốc, tăng liều, giảm liều hay ngưng thuốc khi chưa có ý kiến của bác sĩ đang theo dõi thai kỳ. Có dấu hiệu bất thường, mẹ liên hệ cơ sở y tế gần nhất.
Căn cứ: Điều 9 khoản 1 và khoản 2 Nghị định 342/2025, nội dung quảng cáo dịch vụ khám bệnh chữa bệnh phải có tên, địa chỉ, số giấy phép hoạt động, thời gian hoạt động của cơ sở, và phạm vi hoạt động chuyên môn đã được phê duyệt. Nguồn:
IPS/LUẬT KINH DOANH/wiki/khai-niem/quang-cao-nganh-hang-nhay-cam.md
Acid folic chính là vitamin B9, tác dụng chính là phòng dị tật ống thần kinh cho em bé, tức những dị tật ở phần ống sống. Nên uống trước khi mang thai ít nhất 1 tới 3 tháng, vì ống thần kinh của em bé hình thành rất sớm.
Khác biệt nằm ở một bước chuyển hoá. Acid folic khi vào cơ thể cần được hoạt hoá mới dùng được, nhưng một số mẹ thiếu men chuyển hoá acid folic nên không hoạt hoá được dạng thường. Những mẹ này cần dạng folate đã hoạt hoá sẵn là 5-MTHF.
Dư cũng có hại, không phải thừa còn hơn thiếu. Nhiều mẹ dư mà không biết vì acid folic nằm rải rác trong nhiều sản phẩm: viên đa vi chất tổng hợp, viên magie, một số loại sữa bầu. Cách rà là lật tất cả hộp đang uống, tìm dòng thành phần và cộng lại.
Có thể. Nhiều viên magie trên thị trường có kèm acid folic, nên mẹ uống viên tổng hợp rồi lại uống thêm hai viên magie mỗi ngày là rất dễ dư. Hướng xử lý là giảm viên magie xuống một viên mỗi ngày, hoặc đổi sang loại magie đơn chất không kèm acid folic.
